logo SocLab

Aby wiedzę socjologiczną przekuwać na praktyczne działania, grupa socjologów z Białegostoku założyła Fundację „SocLab” –  Laboratorium Badań i Działań Społecznych. Choć fundacja istnieje dopiero od dwóch lat, jej członkowie zdążyli się już zaangażować w wiele projektów.

Fundację oficjalnie zarejestrowano w 2011 roku. Jej trzon stanowią pracownicy oraz absolwenci socjologii z Uniwersytetu w Białymstoku.  Pytani o motywacje przy zakładaniu fundacji nie ukrywają, że są one związane z ich doświadczeniami akademickimi i naukowymi oraz zdobytą wiedzą, którą chcą wykorzystać do realnych działań.  Powodowała nami chęć wyjścia z murów akademii, zastosowanie wiedzy naukowej w praktyce oraz praca nad nowatorskimi technikami badawczym i aktywizacyjnymi. Bardzo sobie cenimy możliwość realizacji działań odpowiadających na potrzeby różnych grup społecznych w mniej formalnych, bliskich obywatelom warunkach – tłumaczy Andrzej Klimczuk, wiceprezes zarządu Fundacji „SocLab”. – Przekładanie wiedzy z zakresu nauk społecznych na praktykę rozumiemy jako zastosowanie tego, co opisywane w teorii w działaniu społecznym. Z drugiej strony naszym celem jest tworzenie i dostarczanie rzetelnej wiedzy społecznej w celu wspierania realizacji polityk publicznych. Rzetelna wiedza jest niezbędna, aby decyzje podejmowane na różnych szczeblach (gminy, powiatu czy województwa) były oparte o aktualne, poprawne metodologicznie badania. Zależy nam na tym, by wiedza akademicka nie została tylko w podręcznikach, ale tworzyła realne wsparcie w procesach wzmacniania społeczności lokalnych i społeczeństwa obywatelskiego, w tworzeniu polityk publicznych w oparciu o koncepcje zrównoważonego rozwoju – dodaje Klimczuk.

Grunt to współpraca

Fundacja pracuje nad wieloma projektami, które są efektem ścisłej współpracy z innymi stowarzyszeniami i fundacjami. Fundacja wspierała między innymi realizację warsztatów edukacyjnych „Plac zabaw” prowadzonych przez Galerię Arsenał w Białymstoku. Wraz z Teatrem Dramatycznym fundacja przeprowadzała „Diagnozę partycypacji w kulturze w województwie podlaskim”. Było to pierwsze w regionie szeroko zakrojone badanie sektora bliskiego organizacjom pozarządowym i różnego rodzaju grupom nieformalnym. Założeniem projektu było zmierzenie kapitału kulturowego Podlasia w oparciu o częstotliwość korzystania z instytucji kulturalnych przez mieszkańców. Projekt ten był realizowany w oparciu o działalność Regionalnego Obserwatorium Kultury założonego przez członków fundacji w 2012 roku. – ROK to nasza odpowiedź na zapotrzebowanie na fachową wiedzę niezbędną do zarządzania publicznymi i niepublicznymi instytucjami kultury w województwie podlaskim. Zakładamy, że w perspektywie długoterminowej to właśnie zróżnicowanie kulturowe stanowi jeden z głównych czynników rozwoju regionu – kształtuje jego atrakcyjność, dobrobyt i jakość życia mieszkańców. Pierwszym działaniem zrealizowanym w ramach naszego obserwatorium była właśnie „Diagnoza partycypacji w kulturze w województwie podlaskim”. Wnioski i rekomendacje z tego raportu uznajemy także za dalsze kierunki naszych badań. Aktualnie obserwatorium stanowi węzeł w ogólnopolskim projekcie Obserwatorium Żywej Kultury – Sieć Badawcza. W sieci współpracujemy z wieloma organizacjami z całej Polski, między innymi z warszawską Fundacją o tej samej nazwie, Instytutem Kultury Miejskiej z Gdańska, czy Centrum Edukacji i Inicjatyw Kulturalnych z Olsztyna – mówi Andrzej Klimczuk. Obecnie sieć prowadzi badania dotyczące analiz informacji dostępnych o kulturze w poszczególnych gminach województwa podlaskiego oraz ewaluację wydarzeń kulturalnych. Badania te mają na celu stworzenie rekomendacji dla polityki kulturalnej i realizujących ją podmiotów. slide-1-638

To jednak nie wszystko. Pomimo tego, że organizacja funkcjonuje stosunkowo od niedawna, to  inicjatyw, w których brali udział jej członkowie jest o wiele więcej.  – Fundacja wspierała między innymi realizację warsztatów edukacyjnych „Plac zabaw” prowadzonych przez Galerię Arsenał w Białymstoku. W tym roku udostępnione zostaną również wyniki naszych badań nad nowymi instytucjami kultury typu „medialab” przeprowadzonymi wraz z Fundacją Ortus. Pojawią się również wyniki badań nad niepublicznymi agencjami zatrudnienia osób niepełnosprawnych wykonanymi na zlecenie Fundacji Pomocy Matematykom i Informatykom Niesprawnym Ruchowo. Nasz zespół opracował także poradnik standardów normatywnych dla organizacji pozarządowych, który wydała Fundacja Rozwoju Ziemi Oleckiej. Aktualnie aktywnie uczestniczymy w animowaniu partnerstwa polskiego sektora kreatywnego prowadząc warsztaty projektu Creative Poland z Towarzystwem Amicus, Polskim Stowarzyszeniem Doradczym i Konsultingowym oraz Urzędami Miast Warszawy i Łodzi – wymienia Klimczuk.

Ponadto fundacja na szczeblu lokalnym jako partner Stowarzyszenia Kreatywne Podlasie angażuje się w prowadzenie warsztatów partycypacyjnych z użyciem wielu technik partycypacji, takich jak metoda charette, planing for real, czy planowanie partycypacyjne. Warsztaty są przeprowadzane w ramach projektu „Węglowa – społeczna koncepcja”, a ich celem jest opracowanie przy udziale lokalnej społeczności koncepcji zagospodarowania przestrzennego terenu po wojskowych magazynach przy ulicy Węglowej w Białymstoku.  Założeniem projektu jest również popularyzacja wiedzy o potencjale i historii tego miejsca. Organizatorzy chcą, żeby  mieszkańcy Białegostoku zostali włączeni w mechanizmy partycypacji dotyczących ważnych dla miasta obiektów oraz przestrzeni publicznych. W tym roku również „SocLab” przeprowadzi kilka debat traktujących o dialogu międzyreligijnym oraz międzykulturowym. Są one częścią autorskiego projektu fundacji – „Jak pięknie się różnić’. Jak możemy przeczytać na stronie internetowej misją fundacji jest właśnie dialog, a świetną okazją do jego prowadzenia stanowią dyskusje i poszerzanie wiedzy o zróżnicowaniu kulturowym i religijnym obecnym w regionie Podlasia. Na debatach obecni będą przedstawiciele katolicyzmu, protestantyzmu, judaizmu, prawosławia i islamu.

Działania na wielu frontach

„SocLab” współpracuje nie tylko z fundacjami i stowarzyszeniami. Fundacja zawiązała partnerstwo z Sondażem Podlaskim – firmą zajmująca się realizacją badań społecznych i marketingowych na terenie Podlasia oraz Instytutem Socjologii Uniwersytetu Białostockiego, w którym pracowała część osób zakładających organizację. – Instytut Socjologii jest naszym merytorycznym partnerem, dodatkowym „zapleczem” eksperckim zwłaszcza w naszych projektach badawczych. Chcielibyśmy również oferować studentom socjologii możliwość realizacji np. praktyk społecznych czy wolontariatu w działaniach, w których mogą oni w pełni wykorzystywać zdobytą wiedzę socjologiczną. Z kolei wspólnie z Sondażem Podlaskim jesteśmy w stanie realizować profesjonalne badania w skali całego województwa – przekonuje Klimczuk.

Wiceprezes zarządu podkreśla, że aktywność fundacji nie ogranicza się tylko do tworzenia i przeprowadzania projektów.  Naszą zaletą jest komunikatywność i zabieranie głosu w sprawach publicznych. Staramy się wnosić powiew świeżości do debat i konferencji nie tylko jako eksperci, ale także jako reprezentacji organizacji pozarządowej. Chętnie rozmawiamy z dziennikarzami i szybko odpowiadamy na wszystkie zapytania. Mojego rozmówcę zapytałem także o konkretne plany fundacji na najbliższe lata. Jak się okazuje, członkowie organizacji nie zamierzają próżnować. – Priorytetowym działaniem na najbliższe dwa lata jest tworzenie podstaw do Regionalnego Obserwatorium Żywej Kultury. Mamy nadzieję, że w przyszłości projekt ten będzie również realizowany nie tylko jako działanie badawcze, ale również stanie się „zaczynem” innych inicjatyw, w których będziemy pracować bezpośrednio z poszczególnymi grupami odbiorców. Chcielibyśmy promować tezę o sile kultury jako elemencie napędowym rozwoju lokalnego  poprzez bezpośrednie działania. Zamierzamy również intensywnie budować sieć wsparcia dla organizacji pozarządowych w ramach Federacji Organizacji Pozarządowych Miasta Białystok. Trzecią przestrzenią dużej aktywności będzie kontynuacja działań związane z promowaniem demokracji partycypacyjnej w Białymstoku i w województwie podlaskim.

Fundacja należy również do Sieci „My Obywatele” animowanej przez nasze Stowarzyszenie „Obywatele Obywatelom”.

Bartosz Oszczepalski

Strona internetowa fundacji:

http://www.soclab.org.pl/