doradcy

Stowarzyszenie Doradców Prawnych udowadnia, że kwestie związane z popularyzacją danego zawodu można z powodzeniem łączyć z realizacją misji społecznej. Poprzez swoje działania starają się przekonać, że prawnik ma przede wszystkim służyć obywatelom, a nie korporacjom.

Stowarzyszenie powstało w 2007 roku i zrzesza zarówno magistrów prawa (członkowie zwyczajni lub honorowi), jak i również osoby nie posiadające uprawnień prawniczych (członkowie wspierający). Organizacja w swojej działalności nie ogranicza się jedynie do terytorium Polski, lecz funkcjonuje także w wielu innych krajach zarówno z Europy, jak i kontynentu północnoamerykańskiego (Niemcy, Grecja, Kanada, Stany Zjednoczone). Podstawowym celem stowarzyszenia jest popularyzacja zawodu doradcy prawnego,  a także wsparcie dla swoich członków (np. poprzez dostęp do systemu informacji prawnej, szkolenia zawodowe). Nie jest to jednak jedyne pole działalności, gdyż organizacja ma w statucie zapisanych wiele celów społecznych, takich jak promowanie idei społeczeństwa obywatelskiego, praworządności i sprawiedliwości społecznej. Z oczywistych względów cele te łączone są głównie z problemami dotykającymi środowiska prawniczego oraz usługobiorców, czyli większości  społeczeństwa.

Korporacje ograniczają

Choć obecnie doradca prawny jest zawodem „wolnym”, bez potrzeby zrzeszania się w korporacje, to według członków stowarzyszenia w branży prawniczej istnieje ciągle zbyt duża liczba ograniczeń, które blokują wielu osobom dostęp do zawodów prawniczych, hamują ich rozwój zawodowy oraz nie wpływają korzystnie na dostęp obywateli do usług prawniczych. Z tym próbuje walczyć Stowarzyszenie Doradców Prawnych, które właśnie wszechwładzę korporacji prawniczych wskazuje jako główną przyczynę problemów. – Korporacje niestety reprezentują głównie interesy swoich członków, a szeroko rozumiany interes publiczny schodzi na dalszy plan. Według nas w państwie prawa magistrzy kierunków prawniczych powinni wykonywać zawód wolny, a nie podporządkowany zbytecznym regulacjom polegającym na konieczności należenia do korporacji. Chciałbym zwrócić uwagę, że obecnie korporacje mają wyłączność na pewne usługi, do których z tego powodu dostępu nie mają zarówno osoby niezrzeszone po studiach prawniczych, jak i klienci. To wszystko ma później przełożenie również na ceny usług – tłumaczy Wojciech Gajos, rzecznik prasowy Stowarzyszenia Doradców Prawnych. Mój rozmówca odniósł się również do pomysłów ministerstwa sprawiedliwości, które zapowiedziało kilkanaście miesięcy temu deregulację wielu zawodów, w tym właśnie tych związanych z branżą prawniczą.   Ustawa o deregulacji okazała się tylko tanim chwytem propagandowym i politycznym byłego ministra sprawiedliwości Jarosława Gowina. Wysłał on tylko komunikat do społeczeństwa, że problem został rozwiązany, ale tak się nie stało. Korporacje uzyskały kolejne przywileje. Poza tym po przedstawieniu projektu odbyło się spotkanie ministra z przedstawicielami środowiska prawniczego w trakcie którego powiedział on, że na wprowadzenie wszystkich obiecanych zmian nie ma co liczyć. Tak też się stało, bo zdecydowano się jedynie na zmiany kosmetyczne  – wyjaśnia Wojciech Gajos.

W opinii członków stowarzyszenia w polskim prawie są również przepisy, które ograniczają działalność doradcy prawnego ( i przy okazji innych zawodów prawniczych), pomimo tego, że przedstawiciele tego zawodu nie muszą zapisywać się do korporacji. Kilka miesięcy temu stowarzyszenie przygotowywało wniosek do Trybunału Konstytucyjnego dotyczący oceny konstytucyjności przepisów utrudniających doradcom prawnym reprezentowanie swoich klientów przed sądem na zasadzie pełnomocnictwa. Członkowie organizacji jako przykład podają tu postępowania administracyjne gdzie dopuszczane są osoby fizyczne, ale od pełnomocnika wymaga się przynależności korporacyjnej. Ograniczenia dotyczące pełnomocnictwa występują również w sprawach cywilnych i karnych. W 2009 roku stowarzyszenie skierowało do Sejmu także swój projekt ustawy, którego założeniem jest umożliwienie prawnikom spoza korporacji ( w tym również doradcom) reprezentowanie swoich klientów przed sądami. Pomimo wielu starań sprawa ta nie miała jeszcze swojego finału, a proponowane zmiany nadal nie weszły w życie. Organizacja walczy o deregulację i większy dostęp do zawodów prawniczych także poprzez udział jej przedstawicieli w konferencjach, spotkaniach czy debatach, które odbywały się do tej pory między innymi na Uniwersytecie Łódzkim, w Instytucie Spraw Publicznych czy na łamach gazety „Rzeczpospolita”.

doradcy2

Bezpłatna porada dla obywatela

Kolejną ważnym tematem, którym zajmuje się organizacja jest kwestia dostępu obywateli do usług prawnych. Te oczywiście według stowarzyszenia mogły by być bardziej dostępne i zarazem o wiele tańsze niż teraz, gdyby ukrócono monopole korporacji i wprowadzono większa konkurencyjność na rynku prawniczym, ale organizacja dostrzega również potrzebę wprowadzenia bezpłatnych punktów konsultacji prawnych z których skorzystały by przede wszystkim osoby najgorzej usytuowane. 18 kwietnia odbyło się spotkanie ekspertów z ramienia Stowarzyszenia Doradców Prawnych oraz Instytutu Praw i Społeczeństwa INPRIS podczas którego debatowano nad modelem nieodpłatnego poradnictwa prawnego i obywatelskiego.  W dokumencie znajdują się między innymi propozycje kryteriów dostępu do nieodpłatnych porad prawnych (np. wykluczenie ekonomiczne i społeczne), a także założenia modelu systemu nieodpłatnego poradnictwa prawnego i obywatelskiego. Wskazano również źródła finansowania takiego systemu, który miałby pochodzić z budżetu państwa oraz budżetów jednostek samorządu terytorialnego. Zasugerowano również, że wprowadzenie zmian wiąże się z potrzebą interwencji legislacyjnej. W dokumencie eksperci powołują się również na badania mówiące o tym, że aż 87 proc. Polaków twierdzi, że wprowadzenie takiego systemu w naszym kraju jest potrzebne.

Postulat wprowadzenia bezpłatnej pomocy prawnej Stowarzyszenie Doradców Prawnych stara się również realizować w praktyce. – W wielu miastach i regionach Polski uruchomiliśmy sieć bezpłatnych punktów konsultacji prawnej. Działają one między innymi w województwie kujawsko – pomorskim, pomorskim, łódzkim, mazowieckim, śląskim, opolskim, lubelskim, lubuskim, małopolskim i podlaskim. Godziny, w których odbywają się dyżury, dokładne adresy punktów konsultacyjnych oraz kontakty do doradców zamieszczone są na naszej stronie internetowej w dziale „porady” i w aktualnościach. Na dyżury zapisują się członkowie naszego stowarzyszenia, którzy odczuwają potrzebę pomagania ludziom i dzielenia się swoją wiedzą z zakresu prawa. Ludzie przychodzą raczej z prostymi sprawami dotyczącymi np. spadków – wyjaśnia Wojciech Gajos. Uruchomienie punktów w poszczególnych miastach bardzo często odbywa się dzięki porozumieniu z lokalnymi władzami – taka sytuacja miała miejsce np. w gminie Tarnów. Stowarzyszenie planuje w przyszłości świadczyć bezpłatne porady prawne  w każdym województwie. Ponadto na stronie internetowej organizacja informuje o planowanych lub dokonanych zmianach w prawie oraz pomaga w interpretacji przepisów prawnych.

Stowarzyszenie bierze udział również w wielu innych projektach społecznych, takich jak prace legislacyjne dotyczące tworzenia projektu nowelizacji ustawy o stowarzyszeniach. Prace toczyły się przy współpracy wielu stowarzyszeń z całej Polski. Połączone siły NGO opracowały dokument, w którym nakreślone zostały kierunki zmian w prawie o stowarzyszeniach. W 2011 roku odbyły się w tej sprawie  spotkania w Kancelarii Prezydenta, w których uczestniczyli przedstawiciele stowarzyszeń, w tym Tomasz Bujak, prezes Stowarzyszenia Doradców Prawnych. Stowarzyszenie uczestniczyło również w konsultacjach społecznych prowadzonych nad projektem ustawy o Odnawialnych Źródłach Energii. Organizacja interweniowała w sprawie planów zagospodarowania przestrzennego w Tarnowie. Była to odpowiedz na liczne skargi mieszkańców, którzy uważali, że nie poinformowano ich dostatecznie o procedurze uchwalania planów zagospodarowania przestrzennego. SDP ustalało na jakim etapie znajdują się plany zagospodarowania przestrzennego, weryfikowało zgodność procedur uchwalania planów z przepisami, a także uruchomiło dla mieszkańców możliwość konsultacji z prawnikami.

Bartosz Oszczepalski

Strona internetowa stowarzyszenia, gdzie można znaleźć między innymi adresy bezpłatnych punktów konsultacyjnych oraz godziny dyżurów doradców prawnych

Profil facebookowy stowarzyszenia