Małe miejscowości w Polsce często cierpią na spory marazm w zakresie organizowania akcji społecznych oraz kulturalnych. Z takim stanem rzeczy nie mogła pogodzić się grupa mieszkańców Krasnegostawu, która kilka lat temu założyła Stowarzyszenie Ekologiczno-Kulturalne FREEDOM. Inicjatywa ta z roku na rok realizuje coraz więcej swoich pomysłów, dając tym samym pretekst do zaangażowania się obywateli w życie swoich miasteczek i społeczności wiejskich.

Stowarzyszenie powstało w 2006 roku i stanowiło kontynuację wcześniej zarejestrowanego stowarzyszenia Inicjatywa Kulturalna Kosmos. Tym co skłoniło ich do podjęcia takiej decyzji była próba zbudowania alternatywy wobec otaczającego świata, zubożała oferta kulturalna nie tylko w Krasnymstawie, ale na terenie wielu innych małych miasteczek i terenów wiejskich, a także niewykorzystany potencjał dzieci i młodzieży – Nasze stowarzyszenie zajmuje się szeroko pojętą działalnością artystyczno-ekologiczną w małych miastach i wsiach na terenie województwa lubelskiego i małopolskiego. Każda inicjatywa podejmowana przez nas jest poniekąd odpowiedzią na zapotrzebowanie społeczności lokalnych, szczególnie dzieci i młodzieży. Nasze hasło przewodnie brzmi: „Myśl globalnie, działaj lokalnie”. Głównym celem stowarzyszenia jest ochrona Ziemi, z zachowaniem i odtworzeniem naturalnego środowiska życia roślin i zwierząt, jak również działalność kulturalno – artystyczna. Do najważniejszych zadań stowarzyszenia należą: rozwijanie sposobów życia człowieka w zgodzie z naturą bez zagrożenia dla środowiska naturalnego i zaburzania równowagi ekosystemu, wspieranie oraz promowanie rozwoju ekowiosek w Polsce, tworzenie eksperymentalnych gospodarstw, wiosek ekologicznych opartych na zrównoważonym rozwoju, ochrona naturalnych siedlisk roślin i zwierząt oraz terenów przyrodniczo cennych, działania edukacyjne i szkoleniowe w zakresie ochrony środowiska oraz kultury – wylicza Jarosław Stadnik, prezes i założyciel stowarzyszenia FREEDOM.

Warsztaty dla dzieci organizowane przez stowarzyszenie FREEDOM

Jak pokazuje historia stowarzyszenia, wymienione cele nie są tylko martwymi zapisami w statucie, ale z dużym zaangażowaniem i pasją są realizowane przez jego członków. W tym roku stowarzyszenie współorganizowało wraz z fundacją Terapia Homa konferencję dotyczącą nawiązania partnerstwa pomiędzy ekowioskami, ekoosadami i ekogospodarstwami oraz utworzenia pierwszej sieci ekowiosek w Polsce. Kolektyw uczestniczy również w organizowaniu wydarzeń kulturalnych, w tym również koncertów. Kilka tygodni temu na terenie gospodarstwa stowarzyszenia we wsi Sidzina odbył się koncert społecznie zaangażowanych artystów – Pawła Czekajskiego oraz zespołu „Oj tam, oj tam” połączony z degustacją kuchni wegeteriańskiej oraz sprzątaniem rzeki przepływającej przez gospodarstwo. Ponadto stowarzyszenie angażuje się w różnego rodzaju happeningi i akcje społeczne o charakterze proekologicznym, prozwierzęcym i wegetariańskim, takie jak akcje ulotkowo-informacyjne z okazji Dnia Bez Futra prowadzone na terenie Krasnegostawu.

To jednak nie koniec. Lista inicjatyw, w które zaangażowali się członkowie stowarzyszenia jest naprawdę bardzo długa – Do największych FREEDOMu możemy zaliczyć: organizację dwóch Ogólnopolskich Przeglądów Kina Alternatywnego KLAPS, powstanie Pracowni Fotograficznej Freedom oraz Pracowni Muzyczno-Rzeźbiarskiej Didgieridoo,  a także zorganizowanie dwóch edycji Festiwalu Latawców Płaskich. Możemy również pochwalić się przeprowadzaniem warsztatów i szkoleń fotograficznych, filmowych, komputerowych, a także szkoleń dotyczących pisania projektów – podsumowuje Jarosław Stadnik.

Festiwal Latawców Płaskich organizowany przez stowarzyszenie FREEDOM

Wdrażanie projektów dla mieszkańców małych miast i obszarów wiejskich wiąże się z koniecznością nawiązywania współpracy z przedstawicielami samorządów, która nie zawsze jest łatwa – Współpraca z samorządem w naszym przypadku nie jest zbyt owocna, choć trzeba przyznać, że na przestrzeni ostatnich lat następuje zmiana na lepsze. Zauważyłem, że niektóre organizacje pozarządowe traktowane są przez samorządy jako zagrożenie dla władz lokalnych ze względu na wytykane przez nas błędy i to, że poruszamy niewygodne problemy społeczne – twierdzi nasz rozmówca.

Kolejną barierą w działalności są ograniczone możliwości finansowe. Choć stowarzyszenie pozyskuje środki z programów unijnych, rządowych, darowizn i umów barterowych, to podobnie jak wiele innych podmiotów trzeciego sektora nie może liczyć na stabilność finansową i np. zatrudnienie pracownika etatowego. Jak się jednak okazuje wytrwałość w dążeniu do celów pomimo różnych problemów, przynosi zadowalające efekty, a zgrany kolektyw z ambitnymi celami społecznymi poradzi sobie bez wielkich nakładów pieniężnych – To co wspólnie robimy od wielu lat cieszy się sporym zainteresowaniem i aprobatą mieszkańców rejonów na których prowadzone są nasze działania. FREEDOM dzięki swoje działalności na stałe wpisał się w historię i świadomość, głównie młodych ludzi z terenu miasta Krasnystaw. Dzięki wieloletnim staraniom nasza „marka” jest rozpoznawalna  również w innych miastach np. w Chełmie i Lublinie. Daje nam to sporo satysfakcji i pozwala sądzić, że nasz wysiłek nie idzie na marne – uważa nasz rozmówca.

Aby stowarzyszenie w sposób skuteczny realizowało swoje cele niewątpliwie potrzebne jest zorganizowanie grupy rozumiejących się i umiejących ze sobą współpracować osób, których łączą wartości i szacunek do wspólnej pracy – W działaniach biorą udział osoby ściśle zaangażowane w życie organizacji – zarówno wolontariusze jak i sympatycy. Każdy pomaga i włącza się w prace organizacji na tyle na ile może i potrafi. FREEDOM jest organizacją charakterze niedochodowym, nie nastawionym na zysk, zatem tym co nas łączy jest współpraca, dobra energia, wspólna wizja zdrowej i czystej Matki Ziemi, poszanowanie dla przyrody oraz każdej żywej istoty oraz idee równości, miłości oraz wolności. Tym co nas odróżnia od wielu innych stowarzyszeń jest konsensualne podejmowanie decyzji związanych z naszą inicjatywą. To wszystko są bardzo trwałe fundamenty, które scalają nasz kolektyw – mówi Jarosław Stadnik.

Członkowie stowarzyszenia podczas jednej z akcji społecznych

Jak zapewnia prezes stowarzyszenia, działalność w organizacjach pozarządowych nie tylko sprzyja realizacji ważnych celów społecznych, ale może służyć również rozwojowi osobistemu – Praca w organizacjach pozarządowych niesie ze sobą szeregu ogromnych możliwości samorealizacji, jak i przygotowania zawodowego na każdym poziomie. Dzięki współpracy z stowarzyszeniami i fundacjami można nawiązać ciekawe kontakty zarówno na szczeblu lokalnym jak i międzynarodowym. Angażując się w działalność stowarzyszeń podwyższamy nasze kwalifikacje, zdobywamy wiedzę oraz doświadczenie niezbędną do pracy w prawie każdej dziedzinie. Uczymy się nawzajem z poszanowaniem i dla dobra nas wszystkich – kwituje.

Ponieważ pomysłowość członków FREEDOM-u jest nieograniczenie duża , to w przyszłości możemy spodziewać się kolejnych przedsięwzięć. Jak zapewnia nas kolektyw największym wyznaniem na najbliższy czas będzie stworzenie Wiejskiego Centrum Edukacji Ekologiczno – Artystycznej w formie ekoosady lub ekowioski.

Bartosz Oszczepalski

Tekst ukazał się w listopadzie 2012 r. Zdjęcia publikowane dzięki uprzejmości członków stowarzyszenia.