UBI

W ramach jednej z inicjatyw ludowych w Szwajcarii zbierane są podpisy pod wnioskiem o przeprowadzenie referendum w sprawie wprowadzenia bezwarunkowego dochodu podstawowego (ang. unconditional basic income, niem. bedingungsloses Grundeinkommen) dla wszystkich obywateli tego kraju.

Szwajcarska inicjatywa ludowa „Za bezwarunkowym dochodem podstawowym” jest bliska zwycięstwa. Od 1 kwietnia 2012 roku organizatorzy starają się zebrać 100 tys. podpisów, które są konieczne, aby mogło dojść do referendum. Próg ten został osiągnięty na początku czerwca br., a więc na cztery miesiące przed upływem terminu. Ze względu na ryzyko związane z nieważnymi lub dublującymi się podpisami, zbiórka potrwa jeszcze jednak do sierpnia.

Jeśli inicjatywa ludowa odniesie sukces, rozpocznie się wieloletni proces mający na celu przygotowanie referendum. Zarówno Rada Federacyjna, jak i obie izby parlamentu szwajcarskiego zajmą się wtedy projektem ustawy złożonym przez inicjatywę, ewentualnie przygotują własną propozycję zmian w prawie. W ciągu kilku lat odbędzie się referendum, w którym obywatele w sposób wiążący wypowiedzą się na temat tego projektu. Potrzebna jest tzw. podwójna większość: za ustawą musi opowiedzieć się większość uprawnionych do głosowania obywateli Szwajcarii oraz większość kantonów. W ciągu ostatnich 120 lat powodzeniem zakończyło się łącznie 20 referendów. W ostatnich latach można zaobserwować coraz większy poziom poparcia dla poszczególnych inicjatyw.

Opisywana inicjatywa wymaga następujących zmian w konstytucji:

Konstytucja Federalna Konfederacji Szwajcarskiej z 18 kwietnia 1999 roku zostanie zmieniona w następujący sposób:

Art. 110a (nowy) bezwarunkowy dochód podstawowy

1) Rząd federalny wprowadzi bezwarunkowy dochód podstawowy.

2) Dochód podstawowy zapewni wszystkim obywatelom godny byt i możliwość udziału w życiu publicznym.

3) Ustawa ureguluje w szczególności źródło finansowania i wysokość dochodu podstawowego.

Po wprowadzeniu tej poprawki do konstytucji, obywatele będą mogli w głosowaniu zdecydować o wysokości dochodu podstawowego. Mówi się o około 2,5 tys. franków (około 2 tys. euro) dla każdego dorosłego. Dzieci otrzymywałyby odpowiednio mniej, proporcjonalnie do wieku. Inicjatorzy kampanii proponują sfinansować dochód podstawowy po części z pieniędzy zaoszczędzonych na świadczeniach socjalnych i wynagrodzeniach, a także z wpływów z podatku konsumpcyjnego. Bezwarunkowy dochód podstawowy jest od wielu lat przedmiotem gorących dyskusji. Dlatego warto przyglądać się, jak w najbliższych miesiącach i latach podejdą do tej kwestii Szwajcarzy.

Strona internetowa inicjatywy: http://bedingungslos.ch


Tekst jest tłumaczeniem artykułu autorstwa Olivera Engelbrechta z dnia 27 czerwca 2013 r., który ukazał się na stronie niemieckiego stowarzyszenia Mehr Demokratie e.V. pod adresem: http://www.mehr-demokratie.de/grundeinkommen_schweiz.html. Mehr Demokratie należy do sieci My Obywatele.

Dyskusja na temat bezwarunkowego dochodu podstawowego toczy się również w Polsce. Zagadnieniem tym zajmuje się m.in. dr hab. Ryszard Szarfenberg z Instytutu Polityki Społecznej Uniwersytetu Warszawskiego, redagujący stronę internetową http://www.dochodpodstawowy.pl/. Ryszard Szarfenberg regularnie gości na łamach kwartalnika „Nowy Obywatel”, wydawanego przez Stowarzyszenie „Obywatele Obywatelom”.

Od 14 stycznia 2013 r. trwa zbieranie deklaracji poparcia dla bezwarunkowego dochodu podstawowego w ramach europejskiej inicjatywy ustawodawczej. Organizatorzy kampanii muszą w ciągu roku zebrać milion podpisów. Więcej informacji na stronach internetowych:

http://basicincome2013.eu/

http://bezwarunkowydochodpodstawowy.pl